Satış Hunisi (Pipeline) Nasıl Kurulur?

Satış hunisi aşamaları nasıl tanımlanır, geçiş kuralları nasıl yazılır? Pipeline yönetimi, tıkanma noktaları ve satış tahmini için pratik rehber.

Satış hunisi bir raporlama süsü değil, bir teşhis aracıdır. Doğru kurulduğunda “bu ay hedefi tutturur muyuz?” sorusuna tahminle değil, sayıyla cevap verir.

Huni nedir, neden aşamalara ayrılır?

Satış hunisi, potansiyel bir satışın ilk temastan kapanışa kadar geçtiği aşamaların sıralı gösterimidir. Aşamalara ayırmanın amacı sınıflandırmak değil, nerede kayıp yaşandığını görmektir. Aşama yoksa, kaybın nerede olduğu da bilinmez.

Aşamaları tanımlarken üç kural

  1. Aşama, müşterinin davranışını anlatmalı; sizin niyetinizi değil. “Teklif gönderildi” iyi bir aşamadır. “Takipteyim” değildir, çünkü doğrulanamaz.
  2. Her aşamanın çıkış kriteri yazılı olmalı. Bir kayıt hangi koşulda bir sonraki aşamaya geçer? Bu yazılmazsa aşamalar temsilciye göre farklı anlam taşır.
  3. Aşama sayısı az olmalı. Beş ile yedi arası çoğu iş için yeterlidir. On iki aşamalı huni doldurulmaz, doldurulsa da okunmaz.

Tipik bir huni

1. Nitelenmiş

İhtiyaç, bütçe ve yetki doğrulandı. Çıkış kriteri: karar vericiyle görüşme yapıldı.

2. İhtiyaç analizi

Müşterinin süreci anlaşıldı, kapsam netleşti. Çıkış: çözüm kapsamı üzerinde mutabakat.

3. Teklif

Yazılı teklif iletildi. Çıkış: müşteri teklifi aldığını teyit etti.

4. Değerlendirme

Müşteri karşılaştırıyor, sorular geliyor. Çıkış: itirazlar yanıtlandı.

5. Pazarlık

Fiyat, kapsam ve şartlar konuşuluyor. Çıkış: şartlar üzerinde anlaşıldı.

6. Kazanıldı / Kaybedildi

Sonuç kaydedilir. Kaybedilenin nedeni mutlaka etiketlenmelidir.

Huniyi bozan alışkanlıklar

  • Ölü kayıtları taşımak. Üç aydır hareket görmeyen fırsat, huniyi şişirir ve tahmini yalanlar. Otomatik “bayatlama” kuralı koyun.
  • Aşamayı ay sonunda toplu güncellemek. Gerçek zamanlı olmayan huni, geçmişi anlatan bir tablodur.
  • Her fırsatı %90 göstermek. Olasılık aşamayla ilişkilendirilmezse tahmin işe yaramaz.
  • Kayıp nedenini boş bırakmak. “Fiyat” demek kolaydır; gerçek neden çoğu zaman zamanlama veya kapsamdır.

Huniden çıkarılacak dört rakam

  1. Aşama bazlı dönüşüm: Hangi aşamadan hangisine geçişte en çok kayıp var? Darboğaz oradadır.
  2. Aşamada geçen süre: Ortalama ne kadar bekleniyor? Uzayan aşama genelde eksik bilgiyi işaret eder.
  3. Ortalama satış büyüklüğü: Hedefi doldurmak için kaç fırsata ihtiyaç var?
  4. Huni kapsamı: Açık fırsat toplamı, hedefin kaç katı? Sağlıklı aralık iş modeline göre değişir ama üçün altı genelde risklidir.

Tahmin (forecast) nasıl yapılır?

Basit yöntem: her aşamaya geçmiş verinizden çıkan bir kazanma olasılığı atayın ve fırsat tutarlarını bu olasılıkla ağırlıklandırın. Önemli olan olasılığın temsilcinin hissi değil, geçmiş veriden türetilmiş olmasıdır. İlk üç ay veriniz yoksa tahmini yayınlamayın, önce veri toplayın.

Sık sorulan sorular

Farklı ürünler için ayrı huni kurmalı mıyım?

Satış süreci belirgin biçimde farklıysa evet. Örneğin proje bazlı bir kurulum ile abonelik satışı aynı huniye sığmaz; ikisi karışınca dönüşüm oranları anlamsızlaşır.

Kaybedilen fırsatlar ne olmalı?

Silinmemeli. Kayıp nedeniyle etiketlenip arşivlenmeli; altı ay sonra yeniden temas için en iyi liste odur.

Huniyi kim günceller?

Fırsatın sahibi. Yöneticinin güncellediği huni, yönetimin gördüğü resmi anlatır; sahanın gördüğünü değil.

Bir sonraki adım: Kendi aşamalarınızı tanımlayıp huniyi nasıl kuracağınızı görmek için demo talebi oluşturabilirsiniz.